De meest gestelde vraag voor elke cursus is: wat moet ik aantrekken? En het antwoord dat ik dan meestal moet geven, is: minder dan je denkt.
Langlaufen is een intensieve duursport. Na tien minuten produceert je lichaam zoveel warmte dat die dikke ski-jas een probleem wordt. Je gaat zweten, je kleding wordt nat en bij de eerste pauze heb je het verschrikkelijk koud.
De juiste kleding voor langlaufen is daarom gebaseerd op een eenvoudig principe: meerdere dunne lagen in plaats van één dikke. Elke laag heeft een duidelijke functie.
Ik zal hier uitleggen welke lagen dat zijn, wat je bij welke temperatuur draagt en welke fouten ik het vaakst tegenkom.
De drie lagen en hun taken
De eerste laag ligt direct op de huid en voert vocht naar buiten af. Deze moet strak aansluiten. Merinowol of synthetisch functioneel ondergoed, nooit katoen.
Katoen is de klassieke fout. Het zuigt zich vol en blijft nat. Een doorzweet katoenen shirt zorgt ervoor dat je bij min vijf graden binnen enkele minuten afkoelt.
De tweede laag dient als isolatie. Een dunne fleece of een tussenlaag van functioneel materiaal. Bij milde temperaturen kun je deze laag helemaal weglaten.
De derde laag beschermt tegen wind en nattigheid. Een lichte, ademende langlaufjas is ruim voldoende. Belangrijker dan warmte is hier dat de jas winddicht is ter hoogte van de borst en de dijen.
Wat je bij welke temperatuur draagt
Bij temperaturen van nul tot plus vijf graden: een functioneel shirt met lange mouwen en een dun jasje, plus een gewone langlaufbroek. Meer heb je niet nodig.
Bij temperaturen van min vijf tot nul graden: functioneel shirt, dunne tussenlaag, jas. Daarbij een muts en dunne handschoenen.
Bij min tien tot min vijf graden: dezelfde combinatie, maar dan met warmer ondergoed, dikkere handschoenen, een hoofdband onder de muts en een sjaal.
Bij temperaturen onder de min tien graden moet je je gezicht en bovenbenen extra tegen de wind beschermen, en ook overhandschoenen dragen. En dan geldt: kortere trainingen, maar wel intensiever.
De vuistregel luidt: als je het bij het vertrek een beetje koud hebt, heb je het goed gedaan. Als je je op de parkeerplaats al op je gemak voelt, heb je te veel aan.
Handen, hoofd en voeten: de kritieke zones
Via je hoofd verlies je de meeste warmte, maar tegelijkertijd is het hoofd de beste thermostaat. Een dunne muts, die je indien nodig kunt afzetten, is praktischer dan een dikke.
De handen zijn een belangrijk punt, omdat ze tijdens het langlaufen nauwelijks bewegen. Ik raad twee paar aan: dunne voor intensieve trainingen, en warmere voor lange, rustige tochten.
Wat de voeten betreft geldt: één dunne functiesok in een goed passende schoen houdt je voeten warmer dan twee dikke sokken in een te strakke schoen. Hoe je de juiste schoen vindt, lees je in ons schoenenoverzicht.
De rits is je airco
Een goede langlaufjas heeft een lange ritssluiting aan de voorkant en idealiter ventilatieopeningen onder de armen. Zo kun je tijdens het lopen de temperatuur regelen zonder te hoeven stoppen.
Maak daar actief gebruik van. Open je kleding voor een langere klim, en sluit ze weer voor de afdaling. Dat klinkt simpel, maar voorkomt juist dat je doorzweet, wat er later toe leidt dat je het koud krijgt.
Neem bovendien altijd een dunne extra laag of een vest mee in je rugzak. Tijdens een pauze of als het weer omslaat, is dat van onschatbare waarde.
Zichtbaarheid en bescherming tegen de zon
In de winter wordt het vroeg donker en veel langlaufloipes lopen over boswegen. Felle kleuren of reflectoren zijn geen modetrend, maar een kwestie van veiligheid.
En onderschat de zon niet. Op sneeuw wordt het zonlicht weerkaatst, en in het voorjaar wordt het op grote hoogte al snel heel fel. Een zonnebril en zonnebrandcrème mogen vanaf februari in geen enkele uitrusting ontbreken.
Conclusie
Langlaufkleding moet dun, uit meerdere lagen opgebouwd en ademend zijn. Geen katoen, geen ski-jas, geen dikke donsjassen.
Het is normaal dat je het in het begin een beetje koud hebt. Gebruik de rits als temperatuurregelaar. Neem een muts en handschoenen mee om je kleding aan te passen.
Onze langlaufkleding is speciaal hiervoor uitgekozen. En als je twijfelt wat het beste bij je geplande tocht past: vraag het ons gewoon. Uit liefde voor het langlaufen, je HaSi.
